مجله کافئین مود
قهوه از چی درست میشه؟
قهوه از چی درست میشه؟ آیا تاکنون به این پرسش اندیشیدهاید؟ قهوهای که صبح به صبح روز خود را با آن شروع میکنید، فراتر از نوشیدنی گیاهی معمولی است. دانه قهوه در ابتدا به این شکل و رنگ نیست. بلکه در طی فرآوری در چند مرحله به شکل دانههای قهوهای رنگ برشته در میآید. دانههای قهوه خود به چند گروه مختلف تقسیم میشوند که ویژگیهای متفاوتی دارند. بعضی از آنها قیمت بالاتری دارند. برخی دیگر نیز فرآیند پیچیدهتری را طی میکنند تا به مصرف کننده برسند. مانند قهوهای که از مدفوع فیل استخراج میشود. نوعی از قهوه نیز بهعنوان قهوه سبز شناخته میشود که خواص متفاوتی نسبت به قهوه برشته دارد. در این مقاله بررسی خواهیم کرد که قهوه اصل از چیست؟
قهوه از چی درست میشه؟
شما همیشه قهوه را بهشکل دانه رست شده از نزدیک دیدهاید. اما این دانه قهوهای رنگ از ابتدا بدین شکل نبوده است. میوه درخت قهوه ابتدا به رنگ زرد و قرمز است که آن را از درخت جدا و در طی مراحلی خشک و برشته میکنند. اما آیا میدانید که قهوه از چه زمانی کشف و مورد استفاده قرار گرفته است؟
تاریخچه قهوه
کافا روستایی در اتیوپی است که منشا ظهور قهوه در دنیا است. چوپانهایی که گوسفندان خود را در کافا به چرا میبرند، متوجه شدند که دامهایشان بعد از خوردن قهوه بسیار پرانرژیتر میشوند. بههمین دلیل چوپانها مصرف قهوه را شروع کردند. با مشاهده تاثیرات انرژی بخش قهوه، مصرف آن در روستاها و رفته رفته در شهرها رواج پیدا کرد. قهوه در قرن 13 میلادی از طریق فعالیتهای تجاری به عربستان منتقل شد و کشت آن در کشورهایی نظیر یمن نیز رواج پیدا کرد. قهوه در اواخر قرن 15 میلادی از طریق تجارت دریایی و زمینی به اروپا راه یافت و کشت آن در مزارع انگلستان آغاز شد.
مصرف قهوه در دهه 1650 میلادی در فرانسه رواج یافت و پس از نبرد وین، سربازان اتریش و لهستان آن را بهعنوان غنیمت به کشور خود بردند. با گذشت زمان در قرن 17 میلادی، قهوه در کشورهای جنوب شرق آسیا همانند هند نیز کشت شد. در قرن 19 میلادی، برزیل به یکی از بزرگترین صادرکنندگان دانه قهوه تبدیل شد و 1/3 قهوه مورد نیاز جهان را تامین میکرد. تاریخ ورود قهوه به ایران بهصورت دقیق مشخص نیست. اما بر اساس شواهدی از جمله وجود قهوه خانهها از دیرباز، تاریخ ورود قهوه به ایران، به زمان صفویه بر میگردد.
قهوه از چه گیاهی درست میشود؟
در پاسخ به اینکه قهوه از چی درست میشه؟ باید بگوییم که قهوه درواقع میوه فرآوری شده درختهایی از خانواده روناسیان است. درخت قهوه به چند گونه مختلف تقسیم میشود که میوه آن با نام خاصی شناخته میشود. درخت قهوه در 12 ماه سال سبز است و میتواند تا 5 متر رشد کند. برگ درخت قهوه بهرنگ سبز تیره است و طول آن به 15 سانتیمتر نیز میرسد. درخت عربیکا و کانفورا (روبوستا)، دو گونه درخت قهوه هستند که بهعنوان اصلیترین منابع تامین کننده قهوه معرفی میشوند.
قهوه عربیکا در جنوب اتیوپی، جنوب شرق سودان و جنوب کنیا در ارتفاع 1000 تا 2400 متری از سطح دریا بیشتر وجود دارد. درخت قهوه روبوستا نیز با آب و هوای غرب و مرکز صحرای آفریقا و سودان جنوبی سازگار است و در ارتفاع 2500 پایی رشد میکند. گونههای دیگر درخت قهوه مانند لیبریکا، موریتیانا، راکیموسا و استنوفیلا نیز وجود دارند. ولی در بازار تجاری قهوه مطرح نیستند. قهوه لاوازا، قهوه بوربون ایتالیایی یا کپسولهای قهوه استارباکس، همگی ترکیبی از دانههای روبوستا و عربیکا هستند.
میوه قهوه چه شکلی است؟
رنگ دانههای قهوه ابتدا بدین شکل نیست. قهوه نارس به رنگ سبز است. در زمان رسیدن قهوه، رنگ آن به زرد و در نهایت به سرخ تغییر پیدا میکند. دو دانه قهوه در هر میوه وجود دارد و زمان رسیدن هر گونه با گونه دیگری متفاوت است. برای مثال 6 تا 8 ماه زمان برای رسیدن میوه قهوه عربیکا لازم است. مدت زمان رسیدن قهوه روبوستا طولانیتر است و هر میوه قهوه روبوستا بین 9 تا 11 ماه میرسد.
فرآوری دانه قهوه بعد از برداشت
آیا میدانید روش فرآوری قهوه چگونه است؟ یک دانه قهوه قرمز رنگ از زمان جدا شدن تا رسیدن به دست مشتری، چندین مرحله فرآوری را میگذراند. روشهای مختلفی برای فرآوری دانه قهوه وجود دارد. مانند روش شسته، خشک و عسلی.
فرآوری قهوه با روش شسته
بعد از جمع آوری میوه قهوه، آن را در یک دستگاه مخصوص میریزند تا پوست و گوشت میوه قهوه را جدا کند. دانههای قهوه که با نوعی ماده لزج به نام موسیلاژ کاور شدهاند را برای 12 تا 72 ساعت در آب میخیسانند. تخمیر در طول این مدت زمان اتفاق میافتد. بعد از چند ساعت، موسیلاژ از قهوه جدا میشود و دانهها را میشویند و خشک میکنند. قهوهای که با روش شسته فرآوری شود، اسیدیته بالاتری دارد. اما بدنه آن سبک و عطر و طعم سادهای دارد.
فرآوری قهوه با روش خشک
میوه قهوه را در این روش قدیمی در زیر نور خورشید خشک میکنند. میوههای سرخ قهوه را بهمدت 2 هفته تا 1 ماه زیر نور خورشید پهن میکنند تا پوسته میوه خشک شود. بعد از گذشت این زمان، پوسته را بهصورت مکانیکی جدا کرده و از دانه استفاده میکنند. قهوه فرآوری شده خشک دارای بدنهای سنگین، تلخی کمتر و اسیدیته بالاتری است.
فرآوری قهوه با روش عسلی
این روش ترکیبی از روش شسته و خشک است و در نهایت ویژگیهای قهوه، اشتراکی از دو روش قبل خواهد بود. ابتدا پوسته خارجی و بخشی از گوشت میوه را جدا کرده و موسیلاژ روی دانهها باقی میماند. دانههای قهوه را با موسیلاژ خشک میکنند. بدنه و اسیدیته قهوه متوسط است و طعم آن شیرین خواهد بود.
تفاوت دانه سبز قهوه و قهوه بو داده
تفاوت رنگ دانه، شاخصترین تفاوت هر دو نوع قهوه است. شاید فکر کنید که قهوه سبز یک میوه کاملا متفاوت است. اما قهوه سبز درواقع همان قهوه معمولی پیش از برشته کاری است. علاوهبر تفاوت رنگ، خواص و ویژگیهای متفاوتی نیز دارند. زیرا در طی فرآیند برشتهکاری، تغییراتی در ساختار و خواص قهوه رخ میدهد.
- قهوه بو داده دارای اسیدیته کمتری نسبت به قهوه سبز است.
- خاصیت آنتی اکسیدانی قهوه سبز بیشتر است.
- میزان کافئین قهوه سبز بیشتر میباشد.
- قهوه برشته بسته به درجه رست، طعم تلخ ملایم تا شدید دارد. اما قهوه سبز طعم ملایمتری دارد.
- دانه قهوه سبز از نظر بافت، نسبت به قهوه برشته مستحکمتر است.
نکات جالب درباره مواد تشکیل دهنده قهوه
- دانه قهوه از چی درست میشه؟ آنچه شما بهعنوان دانه قهوه میشناسید، درواقع هسته میوه درخت قهوه است که پوست و گوشت آن را جدا کردهاند.
- افراد کافئین را بهعنوان ماده محرک انرژیبخش میشناسند. اما آیا میدانستید کافئین درواقع سم طبیعی درخت قهوه است؟ درخت کافئین را بهمنظور دور کردن حشرات و عوامل آسیبزا آزاد میکند.
- قهوه سرشار از ترکیبات آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است که برای سلامت بدن مفید هستند. فواید قهوه برای پوست، کبد و قلب، غیر قابل انکار است.
- بیش از 800 نوع ماده شیمیایی مختلف در قهوه وجود دارند که هر کدام بهنحوی بر طعم، عطر، خواص و مضرات قهوه تاثیرگذارند.
- دانه قهوه خام عطر خاصی ندارد و درواقع عطر قهوه در زمان رست کردن آن ایجاد میشود.
- آیا میدانستید قهوه بدون کافئین اصلا وجود ندارد؟ درواقع قهوه بدون کافئین دارای کمترین میزان کافئین است و معمولا بین 2 تا 3 درصد کافئین دارد.
- کافئین قهوه عربیکا از روبوستا کمتر است.
- روغنهای طبیعی که در قهوه وجود دارند باعث ایجاد عطر خوش قهوه میشوند. زمانی که قهوه را آسیاب میکنید و برای مدتی ذخیره میکنید، این روغن از بین میرود و قهوه دیگر عطر اولیه را ندارد.
- 98 درصد یک فنجان نوشیدنی قهوه خالص و بدون افزودنی، آب است. قهوه تنها 2 درصد از محتویات نوشیدنی را تشکیل میدهد.
سخن پایانی
در پاسخ به این پرسش که قهوه از چی درست میشه؟ میتوان گفت که قهوه درواقع میوه درختان همیشه سبزی است که ابتدا به رنگ سبز، سپس زرد و قرمز در میآید. رنگ این میوه بعد از جداسازی پوست و گوشت و خشک شدن و برشته شدن به قهوهای تغییر پیدا میکند. عربیکا و روبوستا معروفترین نوع قهوه هستند که از نظر طعم، عطر، کافئین و ظاهر با هم تفاوت دارند. قهوه روبوستا تلخی بیشتر و کافئین بالاتری دارند. قهوه سبز نیز نوع دیگری از دانه قهوه است که قبل از فرآیند برشته کاری به رنگ سبز کمرنگ است. این نوع قهوه کافئین بالاتر، اسیدیته بیشتر و طعم ملایمتری دارد. از خواص سرشار این میوه جادویی غافل نشوید و آن را در برنامه غذایی خود جای بدهید.
پرسشهای متداول
قهوه از چی درست میشه؟
نوشیدنی قهوه از دانه آسیاب شده قهوه تهیه میشود. دانه قهوه میوه درختانی است که به چند گونه مختلف تقسیم میشوند. دانههای عربیکا و روبوستا میوه درختان گونه عربیکا و گونه کانفورا هستند. هر میوه قهوه شامل دو دانه قهوه است.
گرانترین قهوه از چی درست میشه؟
گرانترین نوشیدنی قهوه را از دانه قهوه کوپی لواک تهیه میکنند. این قهوه را از مدفوع حیوانی به نام گربه زَباد استخراج میکنند. این حیوان قهوه را میخورد و بعد از مدتی دفع میکند. قهوه دفع شده را بهعنوان گرانترین قهوه به بازار عرضه میکنند.
بهترین قهوه از چی درست میشه؟
بهترین نوشیدنی قهوه از دانه قهوه گیشا درست میشود. قهوه گیشا یکی از کمیابترین و مرغوبترین دانههای قهوه است که در روستای (GESHA) اتیوپی یافت میشود. این نوع قهوه عطر و طعم فوقالعاده قوی دارد. طعم شیرین گیشا و عطر یاسمن، شکلات، چای سیاه و عسل، یک ترکیب غنی و نادر میسازند.
آیا قهوه از مدفوع فیل درست میشه؟
بله. نوعی از نوشیدنی قهوه بهنام بلک ایووری را از دانه قهوه استخراج شده از مدفوع فیل تهیه میکنند. قهوه در دستگاه گوارش فیل دچار تغییرات شیمیایی میشود که عطر و طعم آن را تغییر میدهد. قهوه مدفوع فیل نیز یکی از گرانترین انواع قهوه در جهان است.
